Stokdorsen informatief
Een aantal vrijwilligers hebben het stokdorsen opgepakt. Eerst is er geoefend met geleende dorsstokken op een oude matras. Om de slag goed te pakken te krijgen is het van belang om regelmatige ritmische bewegingen te krijgen.
Inmiddels – na de Staphorstdagen 2024 – is deze ambachtelijke bezigheid wel ons stokpaardje geworden ondanks dat de geleende stokken het laten afweten. Nu zijn we van plan om zelf dorsstokken te maken. Daarbij heeft boswachter Nico Arkes van Staatsbosbeheer, ons een handje geholpen, door het basismateriaal beschikbaar te stellen, waarvoor onze dank.
Om een goed stukje gereedschap te maken gaat de voorkeur uit naar een recht eiken boompje, ongeveer 2 meter lang met een doorsnee van ± 8 cm. Van belang is dat de onderste deel van de verdikte stam, waar de wortels gaan vormen in takt blijft. De schil mag er nog niet af.
Er is een gezegde: wat krom is recht maken maar hier is het net andersom. We maken krom wat recht is. En daarvoor is een mal nodig die er voor zorgt dat de stok onder een bepaalde hoek gedurende een lange periode krom gehouden wordt. Ongeveer 80 cm van het ondereinde wordt de stok verwarmd om het hout buigzaam te maken. De stok wordt ongeveer een klein jaartje in een mal gezet. Daarna weer uit de mal gehaald met het resultaat het in de gewenste stand blijft staan.
De mal
Men maakt van drie paaltjes een mal (zie foto). De stok wordt voldoende verwarmd. Het verhitte, buigzame deel, wordt er tussen gewrongen in een hoek van ongeveer 135 hoekgraden.
Onze vrijwilligers hebben een poging gedaan om een aantal stokken voor te bewerken en in een eigentijdse mal te zetten maar het basisprincipe is gelijk gebleven. Zo hopen we dit onmisbare stukje landbouwgereedschap ambachtelijk vorm en inhoud te geven.
Op dit moment zitten we in de fase dat we nog een poosje geduld moeten hebben, totdat we de gewenste uitstraling van vroeger weer in beeld hebben.
We hopen dat de demonstreren tijdens de Staphorstdagen 2025: 30 juli 6 augustus en 13 augustus.
Belangstelling?
Meld het via de email: secretaris@stichtingstaphorst.nl
De stokdorsers van de Stichting Staphorst
